Kun je EMDR bij jezelf toepassen?

Wat “EMDR doen” eigenlijk inhoudt

EMDR is meer dan oogbewegingen. Het is een protocol met acht fasen: anamnese en behandelplan, voorbereiding, beoordeling van een doelherinnering, desensitisatie, installatie, lichaamsscan, afsluiting en herbeoordeling. De oogbewegingen zijn er maar één onderdeel van.

De therapeut kiest aan welke herinneringen jullie werken en bepaalt het tempo. Hij of zij merkt op wanneer je overspoeld raakt of begint te dissociëren, en helpt je tot rust te komen voordat je de sessie verlaat.

De risico's van trauma alleen verwerken

• Overspoeld raken: een herinnering kan heftiger voelen voordat het beter wordt. In je eentje is het moeilijk om op tijd te stoppen en jezelf terug te halen.
• Dissociatie: je verdoofd, ver weg of onwerkelijk voelen. Misschien merk je niet eens dat het gebeurt.
• Een reeks herinneringen in gang zetten: één herinnering kan verbonden zijn met andere herinneringen waar je niet bij wilde stilstaan.
• Vastlopen: zonder begeleiding blijf je misschien rondjes draaien rond het ergste moment en voel je je uiteindelijk slechter dan toen je begon.

Dat geldt vooral bij complex trauma of misbruik in de kindertijd, en voor mensen met een voorgeschiedenis van dissociatie, zelfbeschadiging of psychose.

Wat je veilig zelf kunt doen

• De vlinderknuffel. Deze techniek is ontwikkeld door Lucina Artigas en Ignacio Jarero. Kruis je armen voor je borst, zodat je handen op je bovenarmen of sleutelbeenderen liggen. Tik dan langzaam, afwisselend links en rechts, terwijl je rustig ademt. Gebruik hem om tot rust te komen na een stressvolle dag of om een goed gevoel te versterken.
• Een oefening met de veilige plek. Stel je een plek voor waar je je veilig en ontspannen voelt en let op de details: geluiden, kleuren, temperatuur. Voeg een paar langzame sets bilaterale stimulatie toe terwijl je het beeld vasthoudt.
• Grounding met je zintuigen. Noem 5 dingen die je ziet, 4 die je kunt aanraken, 3 die je hoort, 2 die je ruikt en 1 die je proeft.

Vuistregel: gebruik bilaterale stimulatie in je eentje om rust te versterken, niet om in pijnlijke herinneringen te graven. Komt er een belastende herinnering op, stop dan, open je ogen en grond jezelf.

Remote EMDR is een tool voor therapeuten

Remote EMDR is gemaakt voor therapeuten die EMDR-sessies met hun cliënten doen. Het scherm voor de patiënt is bedoeld om te gebruiken terwijl een therapeut je begeleidt, meestal via een videogesprek. Het is geen zelfhulpapp.

Online EMDR met een therapeut

Je hebt geen EMDR-therapeut om de hoek nodig: EMDR werkt ook via video, en veel therapeuten bieden het online aan. Let bij het kiezen van een therapeut op:

• Een EMDR-opleiding, liefst met accreditatie van EMDR Europe of een nationale EMDR-vereniging. In Nederland is dat de Vereniging EMDR Nederland (VEN).
• Een geregistreerde psycholoog of psychotherapeut. Let in Nederland op een BIG- of NIP-registratie.
• Ervaring met waar je mee worstelt, en een taal waarin je makkelijk praat.

Twijfel je of EMDR bij je past? Lees CBT vs EMDR op de (Engelstalige) blog van ExpatPsychologie.