Je eerste online EMDR-sessie: wat je kunt verwachten en hoe je je voorbereidt

Wat er gebeurt in een online EMDR-sessie

Online EMDR volgt dezelfde stappen als EMDR in de praktijkruimte van een therapeut. In de eerste sessies praat je over je voorgeschiedenis en over wat je wilt veranderen, en je therapeut leert je oefeningen om tot rust te komen. Pas daarna begin je aan een herinnering te werken. Lees over de acht fasen van EMDR als je het precies wilt weten.

Tijdens het werken aan een herinnering roep je die kort op, terwijl je met je ogen een bewegende bal op je scherm volgt of luistert naar geluiden die tussen je linker- en rechteroor afwisselen. Na elke ronde vraagt je therapeut wat je merkt. Je hoeft niets uit te leggen of te analyseren; je zegt gewoon wat er bij je opkomt, en de volgende ronde begint. Je therapeut ziet en hoort je de hele tijd via het videogesprek.

Wat je nodig hebt

• Een laptop, desktopcomputer of tablet. Een telefoonscherm is te klein om een bewegende bal te volgen. Je kunt je telefoon gebruiken voor het videogesprek en het grotere scherm voor de bal.
• Een moderne browser, zoals Chrome, Edge, Firefox of Safari. Je hoeft niets te installeren en geen account aan te maken: je therapeut stuurt je een link.
• Een koptelefoon, als je therapeut geluid gebruikt. Zonder koptelefoon hoor je het effect van links naar rechts niet.
• Een stabiele internetverbinding. Is je wifi onbetrouwbaar, ga dan dicht bij de router zitten.
• Een afgesloten ruimte waar je de hele sessie, ook aan het eind, niet gestoord wordt en niemand je kan horen.

Je ruimte voorbereiden

• Ga op een stevige stoel aan tafel zitten, met het scherm op armlengte en op ooghoogte.
• Sluit andere programma's en zet meldingen uit, zodat er niets over de bal heen verschijnt.
• Zet een glas water, tissues en iets geruststellends bij de hand, zoals een deken of een vertrouwd voorwerp.
• Laat je huisgenoten weten dat je niet gestoord mag worden, en houd huisdieren in een andere kamer als ze je afleiden.
• Zorg dat je therapeut weet op welk adres je tijdens de sessie bent, voor het geval er iets gebeurt.

Zo werkt het scherm met de bal

1. Je therapeut stuurt je een link, meestal via de chat van het videogesprek.
2. Open de link in je browser, het liefst op je grotere scherm. Klik ergens op het scherm om te beginnen; zo kan ook het geluid afspelen.
3. Zet het browservenster op volledig scherm: druk op F11 in Windows, of op Control-Command-F op een Mac.
4. Je ziet alleen de bal en de achtergrond. Je therapeut bepaalt de snelheid, de richting en het geluid. Houd het videogesprek open, zodat je therapeut je kan zien en horen.

Tijdens de sessie

• Spreek een stopsignaal af, zoals je hand opsteken. Je kunt op elk moment stoppen.
• Laat opkomen wat er opkomt. Beelden, gevoelens, lichamelijke sensaties of gedachten die er schijnbaar niets mee te maken hebben: het is allemaal normaal. Er is geen goed of fout.
• Het kan heftiger voelen voordat het beter wordt. Je therapeut kijkt mee en helpt je erdoorheen of neemt gas terug.
• Valt de verbinding weg, kijk dan niet meer naar het scherm, zet je voeten op de grond en kijk rond in de kamer terwijl je dingen benoemt die je ziet. Spreek vooraf af hoe je therapeut je bereikt, bijvoorbeeld telefonisch.

Na de sessie

Thuis is er geen wachtkamer en ook geen terugreis om even bij te komen. Plan daarom wat ruimte in na de sessie:

• Plan direct na de sessie geen zware afspraak of taak.
• Doe iets rustgevends: een korte wandeling, een douche, een kop thee.
• De verwerking kan een paar dagen doorgaan. Misschien merk je nieuwe herinneringen, dromen, emoties of inzichten op. Schrijf ze kort op en neem ze mee naar je volgende sessie.
• Gebruik de kalmerende oefeningen die je hebt geleerd, zoals je veilige plek of de kluis.
• Voel je je erg onrustig, neem dan contact op met je therapeut.

Werkt online EMDR net zo goed als in de praktijk?

Het onderzoek naar online EMDR is jonger dan dat naar EMDR in de behandelkamer, maar de resultaten tot nu toe zijn bemoedigend. Een systematische review in Frontiers in Psychiatry van 16 studies vond een veelbelovende afname van PTSS-klachten, angst en depressie bij EMDR op afstand, met de kanttekening dat er meer gecontroleerde studies nodig zijn. Sommige mensen vinden het ook makkelijker om vanuit hun eigen huis over moeilijke ervaringen te praten. Soms passen sessies in de praktijk beter, bijvoorbeeld als je snel sterk dissocieert. Je therapeut bespreekt dat met je.