Pierwsza sesja EMDR online: czego się spodziewać i jak się przygotować

Co dzieje się podczas sesji EMDR online

EMDR online przebiega według tych samych kroków co EMDR w gabinecie. Na pierwszych sesjach rozmawiacie o Twojej historii i o tym, co chcesz zmienić, a terapeuta uczy Cię ćwiczeń, które pomagają się uspokoić. Dopiero potem zaczynacie pracę nad wspomnieniem. Jeśli chcesz poznać szczegóły, przeczytaj o ośmiu fazach EMDR.

Podczas pracy ze wspomnieniem przez chwilę przywołujesz je w myślach, wodząc wzrokiem za poruszającą się kulką na ekranie albo słuchając dźwięków, które pojawiają się naprzemiennie w lewym i prawym uchu. Po każdej serii terapeuta pyta, co zauważasz. Nie musisz niczego wyjaśniać ani analizować; po prostu mówisz, co się pojawia, i zaczyna się kolejna seria. Terapeuta przez cały czas widzi Cię i słyszy w rozmowie wideo.

Czego potrzebujesz

• Laptopa, komputera stacjonarnego lub tabletu. Ekran telefonu jest mały, by śledzić poruszającą się kulkę. Telefonu możesz użyć do rozmowy wideo, a większego ekranu do kulki.
• Nowoczesnej przeglądarki, np. Chrome, Edge, Firefox lub Safari. Nie musisz niczego instalować ani zakładać konta: terapeuta wyśle Ci link.
• Słuchawek, jeśli terapeuta używa dźwięku. Bez nich nie usłyszysz efektu lewo–prawo.
• Stabilnego internetu. Jeśli Wi-Fi bywa zawodne, usiądź blisko routera.
• Prywatnego pokoju, w którym nikt Ci nie przeszkodzi ani Cię nie usłyszy przez całą sesję, łącznie z jej końcem.

Przygotowanie pokoju

• Usiądź na stabilnym krześle przy stole, z ekranem na wyciągnięcie ręki i na wysokości oczu.
• Zamknij inne programy i wyłącz powiadomienia, żeby nic nie wyskakiwało nad kulką.
• Przygotuj szklankę wody, chusteczki i coś kojącego, np. koc albo bliski Ci przedmiot.
• Uprzedź domowników, że nie można Ci przeszkadzać, a zwierzęta zostaw w innym pokoju, jeśli Cię rozpraszają.
• Upewnij się, że terapeuta zna adres, pod którym jesteś podczas sesji, na wypadek nagłej sytuacji.

Jak działa ekran z kulką

1. Terapeuta wysyła Ci link, zwykle na czacie rozmowy wideo.
2. Otwórz go w przeglądarce, najlepiej na większym ekranie. Kliknij w dowolnym miejscu ekranu, aby zacząć; dzięki temu przeglądarka może też odtwarzać dźwięk.
3. Włącz tryb pełnoekranowy: naciśnij F11 w systemie Windows albo Control-Command-F na Macu.
4. Widzisz tylko kulkę i tło. Terapeuta steruje prędkością, kierunkiem i dźwiękiem. Nie zamykaj rozmowy wideo, żeby terapeuta mógł Cię widzieć i słyszeć.

W trakcie sesji

• Ustalcie sygnał stopu, np. podniesienie ręki. Możesz przerwać w każdej chwili.
• Pozwól, by pojawiało się to, co się pojawia. Obrazy, uczucia, odczucia w ciele czy pozornie niezwiązane myśli są czymś normalnym. Nie ma tu dobrych ani złych odpowiedzi.
• Może zrobić się intensywniej, zanim zrobi się lepiej. Terapeuta obserwuje Cię i pomoże Ci przez to przejść albo zwolni tempo.
• Jeśli połączenie zostanie przerwane, przestań patrzeć na ekran, postaw stopy na podłodze i rozejrzyj się po pokoju, nazywając rzeczy, które widzisz. Ustalcie wcześniej, jak terapeuta się z Tobą skontaktuje, np. telefonicznie.

Po sesji

W domu nie ma poczekalni ani drogi powrotnej, które pomagają się przestawić, więc zaplanuj sobie bufor:

• Nie planuj wymagającego spotkania ani zadania tuż po sesji.
• Zrób coś kojącego: krótki spacer, prysznic, filiżankę herbaty.
• Przetwarzanie może trwać jeszcze kilka dni. Możesz zauważyć nowe wspomnienia, sny, emocje lub spostrzeżenia. Zapisz je krótko i przynieś na następną sesję.
• Korzystaj z poznanych ćwiczeń uspokajających, takich jak spokojne miejsce czy pojemnik.
• Jeśli czujesz się bardzo rozchwiany, skontaktuj się z terapeutą.

Czy EMDR online działa tak samo dobrze jak w gabinecie?

Badania nad EMDR online są młodsze niż badania nad EMDR w gabinecie, ale dotychczasowe wyniki są zachęcające. Przegląd systematyczny w Frontiers in Psychiatry obejmujący 16 badań wykazał obiecujące zmniejszenie objawów PTSD, lęku i depresji przy EMDR prowadzonym zdalnie, choć autorzy podkreślają potrzebę większej liczby badań kontrolowanych. Niektórym osobom łatwiej też mówić o trudnych doświadczeniach we własnym domu. Czasem lepszym wyborem są sesje stacjonarne, np. gdy masz skłonność do silnej dysocjacji. Terapeuta omówi to z Tobą.