EMDR online: jak prowadzić sesje zdalnie

Czy EMDR online działa?

Badań nad zdalnym EMDR jest mniej niż nad sesjami stacjonarnymi, ale przybywa ich z roku na rok. Przegląd systematyczny opublikowany w „Frontiers in Psychiatry” objął 16 badań z udziałem 1231 osób. Dotyczyły one zdalnych sesji indywidualnych i grupowych oraz skomputeryzowanych protokołów stosowanych samodzielnie, a ich wyniki wskazują na obiecujące zmniejszenie objawów PTSD, lęku i depresji. Autorzy wskazują też ograniczenia: małe próby, niewiele grup kontrolnych i oparcie na samoopisie. W praktyce wielu terapeutów EMDR prowadzi dziś sesje online na co dzień, z kilkoma zmianami opisanymi niżej.

Czego potrzebujesz

• Komunikatora wideo, z którego już korzystasz, do części rozmowy: wywiadu, przygotowania, SUD/VoC i zamknięcia sesji. Wybierz taki, który spełnia wymogi RODO.
• Osobnego narzędzia do stymulacji bilateralnej, które klient otwiera w przeglądarce. Udostępnianie ekranu z poruszającą się kropką przez komunikator działa słabo: przez kompresję i gubione klatki ruch się zacina, a klient widzi cały Twój pulpit.
• Po stronie klienta: laptopa lub większego ekranu (telefon jest za mały do ruchów oczu), stabilnego łącza, słuchawek przy stymulacji dźwiękiem i prywatnego pomieszczenia, w którym nikt nie przeszkodzi.

Krok po kroku z Remote EMDR

1. Rozpocznij rozmowę wideo jak zwykle i zapytaj klienta, jak się czuje.
2. Otwórz Remote EMDR i kliknij Rozpocznij sesję. Prywatna sesja utworzy się automatycznie.
3. Skopiuj Link dla pacjenta z sekcji Udostępnij i wyślij go na czacie komunikatora.
4. Klient otwiera link w nowej karcie przeglądarki albo na drugim ekranie. Widzi tylko bodziec na pełnym ekranie, bez menu i przycisków.
5. Ustaw prędkość, wzór ruchu (lewo–prawo, góra–dół, ósemka lub losowo), rozmiar i kolor kulki oraz opcjonalny dźwięk bilateralny. Zmiany od razu pojawiają się u klienta.
6. Rozmowa wideo działa w tle, więc słyszysz klienta i widzisz go między seriami.

Wskazówka: poproś klienta, żeby włączył bodziec na pełnym ekranie laptopa, a do rozmowy wideo dołączył z drugiego urządzenia, na przykład z telefonu opartego obok. Wtedy widzisz jego twarz także w trakcie serii.

Remote EMDR nie potrzebuje imienia, maila ani konta klienta. Link dla pacjenta zawiera tylko losowy identyfikator sesji.

Jak dostosować protokół do pracy zdalnej

• Poświęć więcej czasu na przygotowanie. Zbuduj zasoby, takie jak bezpieczne miejsce czy technika pojemnika, i upewnij się, że klient potrafi się wyregulować, zanim zaczniecie przetwarzanie.
• Umówcie sygnał „stop”, który działa na wideo, na przykład podniesienie ręki. Cichą wypowiedź łatwo przegapić.
• Na początku stosuj krótsze serie i częściej pytaj o samopoczucie, dopóki nie poznasz reakcji klienta w pracy online.
• Miej plan bezpieczeństwa: adres, pod którym klient jest w czasie sesji, lokalny numer alarmowy i osobę, z którą może się skontaktować po sesji.
• Zaplanuj zerwanie połączenia. Umówcie się z góry, że jeśli rozmowa się przerwie, zadzwonisz do klienta. W tym czasie klient zatrzymuje bodziec i robi ćwiczenie uziemiające, dopóki nie wrócisz.
• Zostaw czas na zamknięcie sesji (faza 7). Po sesji online klient nie posiedzi dziesięciu minut w Twojej poczekalni, więc ten czas trzeba zmieścić w samej sesji.

Stymulacja wzrokowa czy słuchowa online?

Ruchy oczu to zwykle punkt wyjścia, ale niektórym klientom lepiej służy dźwięk, na przykład gdy ekran jest mały albo męczą się oczy. Przy słuchawkach naprzemienne dźwięki lewo–prawo sprawdzają się online bardzo dobrze. Opcje porównujemy w poradniku Stymulacja bilateralna: wzrokowa czy słuchowa?

Kiedy lepiej pracować stacjonarnie

Rozważ sesje na żywo, jeśli klient silnie dysocjuje albo ma częste, intensywne abreakcje, jeśli występuje ostre ryzyko samobójcze, jeśli w domu nie ma bezpiecznego, prywatnego miejsca albo jeśli łącze jest zbyt niestabilne. To decyzje kliniczne. Wielu terapeutów zaczyna online i w razie potrzeby przechodzi na spotkania stacjonarne.